W budynkach mieszkalnych zużycie energii związane jest z różnymi często potrzebami mieszkańców a więc nie tylko z ogrzewaniem. Najwięcej energii 70% zużywa się na ogrzanie i wentylację, 13% na przygotowanie ciepłej wody użytkowej, 9% przygotowanie posiłków oraz 8% na oświetlenie i pracę urządzeń elektrycznych.

Straty energii cieplnej w budynkach zdominowane są przez przepływ ciepła przez przegrody zewnętrzne. Ilość zużywanego do ogrzania budynku paliwa jest wprost proporcjonalna do całkowitej powierzchni jego przegród zewnętrznych i odwrotnie proporcjonalna do ich właściwości termoizolacyjnych. Opisuje to zjawisko współczynnik przenikania ciepła U, który określa ilość ciepła traconego przez powierzchnię 1m² przegrody zewnętrznej przy różnicy temperatur po obu jej stronach wynoszącej 1K. Aby obniżyć poziom zużycia energii na ogrzewanie i wentylację budynku, należy poznać główne drogi przenikania ciepła. Na poniższych rysunkach i tabeli podano przeciętne wartości tych strat w układzie procentowym dla jednorodzinnego i wielorodzinnego wolnostojącego domu mieszkalnego.

Największy problem stwarzają budynki istniejące, wybudowane w ubiegłych latach, które nie są wystarczająco izolowane i wymagają bardzo dużego zużycia energii na ogrzanie. Wymagają one prac termorenowacyjnych polegających na poprawieniu istniejących cech technicznych budynku, których efektem powinno być zmniejszenie zapotrzebowania ciepła potrzebnego do jego ogrzania jak również poprawę warunków użytkowania pomieszczeń budynku. Termomodernizację można realizować jako samodzielne przedsięwzięcie modernizacyjne lub przeprowadza się ją w ramach przebudowy, modernizacji lub remontu kapitalnego. Termorenowacja ta powinna obejmować: ocieplenie ścian zewnętrznych, dachu i poddasza lub stropodachu, stropu nad piwnicą, uszczelnienie lub wymianę okien i drzwi oraz dostosowanie ogrzewania do parametrów ocieplonego budynku. Należy zwrócić uwagę na kompleksowość przedsięwzięć termomodernizacyjnych w przypadku budynków starszych, bowiem wybiórcze ich prowadzenie nie przynosi zwykle oczekiwanych rezultatów. Na przykład silnie ocieplając ściany zewnętrzne, przy złym stanie stolarki okiennej, względnie słabo ocieplonym poddaszu, można uzyskać zwrot nakładów poniesionych na ten cel w zaledwie kilku procentach kosztów, zamiast spodziewanych trzydziestu i więcej.

Negatywnym skutkiem zabiegów termorenowacyjnych jest doszczelnienie budynków, będące przyczyną pogorszenia panujących w nich warunków higienicznych, prowadzących między innymi do intensywnego rozwoju chorobotwórczych grzybów pleśniowych. Możliwości ograniczenia strat cieplnych w istniejącym budynku przy kompleksowej termorenowacji przedstawiono na Rys.3.

 

 

 

Wynika z niego, że największe możliwości zmniejszenia przenikania ciepła dotyczą ścian zewnętrznych i stropów. Niewielkie rezerwy w tym zakresie tkwią również w stolarce okiennej. Nie jest niestety możliwe ograniczenie ciepła wchodzącego wraz z niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania budynku, powietrzem wentylacyjnym w systemach jego grawitacyjnej cyrkulacji. Jednak i ten ostatni element strat można obniżyć w systemach wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Duża ilość oferowanych obecnie na naszym rynku systemów docieplania budynków od zewnątrz może być sprowadzona do kilku, mających praktyczne znaczenie wykonawcze, podstawowych technik montażu izolacji i warstw osłonowych. Oprócz ogólnego zmniejszenia strat cieplnych przez przegrodę zewnętrzną ciągła warstwa izolacji pozwala:

 

-wyeliminować wpływ mostków termicznych, które towarzyszą każdej technologii,

-usunąć nieszczelności zewnętrznej powłoki budynku,

-zmniejszyć ryzyko występowania kondensacji powierzchniowej i wgłębnej w przegrodzie,

-zwiększyć trwałość ścian zewnętrznych przy jednoczesnej poprawie estetyki elewacji.

Mniej znanym i docenianym efektem docieplania przegród zewnętrznych jest wzrost temperatury ich wewnętrznej powierzchni, pozwalający na istotną poprawę komfortu cieplnego nawet przy obniżonej temperaturze powietrza wewnętrznego. Ogromną rolę w bilansie energetycznym budynku wielorodzinnego pełnią okna, są to bowiem, fragmenty przegród o niskiej izolacyjności i źródła nie kontrolowanych praktycznie strat ciepła w wyniku infiltracji powietrza zewnętrznego. Renowacja czy też modernizacja okien powinna być przeprowadzana równolegle do prac dociepleniowych. Wyróżnia ją prostota wykonania i wysoka efektywność ekonomiczna. Uzyskanie w wyniku docieplenia zewnętrznych przegród budynku faktycznych oszczędności energetycznych, gwarantuje jednak dopiero całościowe i spójne podejście do tego zagadnienia. Jego krytycznym elementem jest modernizacja i dostosowanie do zmniejszenia zapotrzebowania instalacji grzewczej. Dotychczasowa akcja docieplania nie przyniosła istotnych oszczędności energetycznych, gdyż poprawa izolacyjności nie była połączona z regulacją instalacji grzewczej.

Schemat działania przy docieplaniu budynków powinien być następujący:


1.Wstępna diagnoza cieplna budynku i jego instalacji,
2.Analiza techniczno-ekonomiczna różnych wariantów termorenowacji wykonana przez doświadczonego audytora,
3.Specjalistyczny projekt docieplenia oraz jego realizacja poprzez licencjonowane przedsiębiorstwo,
4.Diagnostyka wykonawcza,
5.Ocena, ewentualnie pomiar faktycznych oszczędności energetycznych.